Ikasleria etorkinaren eskola-integrazioaren giltzarria gaur egun ditugun matrikulazio eta eskolatze irizpidetan datza, gehiengo handi bat ikastetxe eta hizkuntza eredu zehatz batzuetan pilatzera bultzatzen baitu, hau da, EAEn A ereduetako ikastetxe publikoetan eta Nafarroan G ereduan. Gure ustez pilaketa honek ikastetxe batzuen getizazioa baino ez dakar eta integraziorako oztopo handi suertatzen da.

Etxebizitza merkeak aurkitzeko aukera, lan eskaintzak eta beraien artean eratutako elkartasun sareak direla-eta, zenbait zonalde eta auzotan ematen den etorkinen pilaketak, alde batetik, eta hizkuntza-ereduen arazoak, bestetik, hainbat ikastetxe getizazio bidean jarri ditu edo aurretik ematen ziren ezaugarri horiek areagotu egin ditu. Uste dugu egoera hori konpentsatu beharra dagoela ikastetxetako matrikulazioa planifikatuz eta egoerak eragindako zonaldean esku-hartze neurri malguak ezarriz.

1982. urteko Euskararen Erabilera Normalizatzeko Oinarrizko Legeak honoko hau dio hartzen du helburutzat "derrigorrezko heziketa amaitzerakoan ikasleari bermatu behar zaio bi hizkuntza ofizialen ezagupena nahikoa eta erabilera praktiko bat izateko gaitasuna, beti ere berdintasunean ". Ukaezina da euskalduntzeari dagokionean ereduen sistemak bere emaitzak eman dituela baina era berean aipatu beharra dago ez duela bete ikasleriak derrigorrezko heziketaren amaieran bi hizkuntza ofizialetan izan beharko zuketen konpetentzia linguistikoa lortzeko helburua, batez ere A eredukoek. Begi bistakoa da hau giza bazterketarako beste faktore bat dela.

Bestalde, 1986ko Nafarroako Euskararen Legeak dioenez, "beronen funtsezko helburuak dira euskara ezagutu eta erabiltzeko herritarrek duten eskubidea babestea (...), euskararen berreskuratzea eta garapena babestea Nafarroan (...) eta euskararen erabilera eta irakaskuntza bermatzea pixkanakako eta borondatezko izaeran eta errespetuan oinarrituz, Nafarroako egoera soziolinguistikoari atxikiz" eta aitortzen duenez "gaztelania eta euskara Nafarroako berezko hizkuntzak dira eta, beraz, herritar GUZTIEK dute ezagutzeko eta erabiltzeko eskubidea". Indarrean jarri zenetik hamabost urte pasa eta gero, lege hau ez da behar bezala garatu, eta helburu horiek lortzeko ez da urratsik eman, are gutxiago Nafarroako herritar guztiek ezagutzeko eta erabiltzeko duten eskubidea bermatzeko.

STEE-EILASen aspaldidanik ari gara aztertzen EAEko ereduen sistemaren inguruan egin beharreko hausnarketa, kontsensu zabal bat bultzatuz, berau gaindituko duen eredu malguago bat lortzeko asmotan (ikus, 2000ko urtarrilean Kontseilu Nazionalean aurkeztutako txostena). Halaber, Nafarroan inposatutako zonifikazio artifizialarekin hautsi eta euskararen irakaskuntzarako (D eredua) eskubidea bermatu behar da sare publikoan, batetik, eta unibertsitateaz kanpoko ikasleria osoarentzat euskararen irakaskuntza ezarri curriculumean, bestetik (A ereduaren orokortzea)

Gure ustez bermatu beharra dago ikasleriaren banaketa orekatuago bat eta era berean ikasleen konpetentzia linguistikoa euskaraz nahiz erdaraz egiazkoa izan dadila. Horretarako. aldi baterako ez dagoen ikasleria euskal ereduetako ikastetxetan integratzea lortu beharko genuke. Halaber, Nafarroan ikasle etorkinen euskara ezagutu eta erabiltzeko eskubidea bermatu beharko litzateke, gainontzeko ikasleen baldintza beretan, beharrezkoak diren neurri eta baliabide osagarriak jarriz.

Hurrengo atala: Kulturarteko hezkuntza

2002-Ots-26